top of page
Zoeken

Kerst komt eraan: het perfecte moment om eindelijk over opvolging te praten.

  • 16 dec 2025
  • 3 minuten om te lezen

De laatste week voor Kerst is altijd erg hectisch en druk. Maar volgende week, richting Kerst, vertragen we ons tempo. De agenda’s worden leger, de gesprekken persoonlijker en het familiebedrijf schuift even van de werkvloer naar de keukentafel. Je zit samen aan tafel, niet als directie of opvolger, maar als familie.

En juist tijdens die momenten komt er soms een gedachte op die je al langer met je meedraagt, maar zelden hardop uitspreekt:

Hoe ziet de toekomst van ons bedrijf er eigenlijk uit?

Foto: A. Spratt


Waarom opvolging juist in de Kerstperiode gaat spelen


Als we kijken naar oude foto’s, vader en moeder aan tafel, twee jonge kinderen erbij, een feestelijk papieren mutsje op, dan voel je meteen wat die beelden oproepen. Het is eenvoud, verbondenheid, samen zijn zonder haast. De eettafel als plek waar verhalen werden gedeeld, plannen voorzichtig werden uitgesproken en waar het gezin even alles was.


Dat gevoel herkennen veel familieondernemers. Die tafel van toen is misschien veranderd, de wereld is complexer geworden, het bedrijf groter. Maar de essentie is hetzelfde gebleven: rond de feestdagen komen families samen als familie, niet als directie of aandeelhouder. En juist dát maakt dat opvolging in deze periode gaat spelen. Omdat Kerst vertraagt. Omdat rollen even vervagen. Omdat er ruimte ontstaat voor vragen die normaal geen plek krijgen.

  • Hoe lang wil ik dit nog blijven doen?

  • Wanneer krijgen mijn kinderen meer ruimte?

  • Wie is het meest geschikt als mijn opvolger?

  • Wat gebeurt er als ik er straks niet meer ben?


Voor de volgende generatie leven ondertussen andere vragen:


  • Wordt er op mij gerekend?

  • Mag ik meedenken, of alleen uitvoeren?

  • Ben ik wel geschikt?

  • Wanneer is het mijn beurt?


Deze vragen worden zelden hardop uitgesproken, maar ze zijn er wel. Juist rond de kersttafel.


Waarom families het gesprek tóch uitstellen


Veel families voelen feilloos aan dat opvolging geen “normaal” gesprek is. Het raakt aan identiteit, loyaliteit en onderlinge verhoudingen. Daardoor wordt het gesprek vaak uitgesteld, niet uit onwil, maar uit zorg.


  • Je wilt geen conflicten en dus de harmonie bewaken

  • Je wilt geen verwachtingen scheppen

  • Je bent bang voor emoties bij jezelf en bij de anderen


We zien in de praktijk dat het uitstellen van het gesprek vaak meer spanning oplevert dan wanneer je het gesprek aangaat met elkaar

Foto: Roberto Nickson

Begin met inzicht, in elkaars drijfveren, waarden en ambities. Start later pas met afspraken op papier te zetten.


Wat we veel zien, is dat families te snel willen vastleggen: aandelen, functies, structuren. Terwijl het gesprek eigenlijk eerst zou moeten gaan over wat we denken en voelen:


  • Wat bindt ons als familie?

  • Wat zijn onze gedeelde waarden? En welke botsen?

  • Wat willen we behouden?

  • Wat mag veranderen?

  • Welke rol past bij wie?


In onze praktijk starten wij vaak met het Family Business Model Canvas.

Een praktisch, visueel hulpmiddel om samen inzicht te krijgen in de samenhang tussen familie, bedrijf en eigendom. Het is een overzichtelijke gesprekstool die jou helpt het gesprek aan te gaan met elkaar. Families ervaren het canvas vaak als een veilige manier om het gesprek te openen, zonder direct over macht of geld te praten.


Foto: Hert Nicks


Kerst, als begin van een gesprek


Kerst hoeft geen moment van besluiten te zijn, maar kan wél een bijzonder begin zijn. Het cadeau zit niet in het antwoord, maar in het gesprek zelf: even stilstaan, luisteren en delen wat er leeft. Juist in die openheid ontstaat ruimte voor begrip, verbinding en vertrouwen, een cadeau dat vaak meer waard is dan wat er onder de boom ligt. Begin klein, als een eerste verkenning hoe iedereen erin zit. Een moment waarop je samen even stilstaat, waar gedachten worden gedeeld die misschien al langer leven, maar tot nu toe geen plek kregen.


Juist dat maakt Kerst zo waardevol; het draait om aandacht voor elkaar en het échte gesprek durven voeren.


Je hoeft het niet alleen te doen


Opvolging is geen individueel traject, maar een familietraject. En het is begrijpelijk als je daarin begeleiding zoekt.

Bij Kruithof & Partners begeleiden we families bij opvolging, eigenaarschap en familiedynamiek. Met aandacht voor zowel de zakelijke kant als de menselijke kant die alles bepaalt.




Foto: Miranda Kruithof


Wil je het gesprek binnen jullie familie zorgvuldig openen?


Download het Family Business Model Canvas of lees onze whitepaper Van Overdragen naar Overlaten en zet de eerste stap richting een toekomstbestendig familiebedrijf.


Foto: Miranda Kruithof


Tot slot

Kerst draait om verbinding, om terug te kijken én vooruit te kijken.

Misschien is dit wel het moment om niet alleen samen te zijn, maar ook samen te praten over wat komt. Met rust, respect en met vertrouwen.


Wij wensen jou Fijne Kerstdagen en proost op een nieuw begin!


Foto: Miranda Kruithof


 
 

De sleutel tot succesvolle opvolging: waarom overlaten begint vóór je overdraagt

  • 21 nov 2025
  • 4 minuten om te lezen

Bijgewerkt op: 21 nov 2025


Opvolging in een familiebedrijf is nooit zomaar een stap. Het is een mijlpaal. Een fase waarin trots, geschiedenis, verantwoordelijkheid en toekomst samenkomen en waarin je als familie merkt dat het niet alleen om cijfers gaat, maar om identiteit en vertrouwen.


Bij Kruithof & Partners zien we het elke dag: families die alles in huis hebben om door te groeien naar de volgende generatie, maar vastlopen op één punt dat vaak onzichtbaar blijft. Niet het overdragen zelf…maar het overláten.

En dat vraagt om een andere manier van kijken.




Waarom opvolging meer raakt dan we vaak denken

Veel ondernemers ervaren de overdracht als dubbel. Aan de ene kant is er trots: het bedrijf staat, groeit en mag door. Aan de andere kant is er dat knagende gevoel van loslaten:

“Ben ik er wel klaar voor?”

“Zijn zij dat wel?”

“Wat gebeurt er als ik afstand neem?”


Deze vragen zijn normaal. Dagelijks zien wij families die zich niet uitspreken. Ze blokkeren het gesprek, soms jarenlang. Met alle gevolgen van dien. En precies om die reden schreven we de whitepaper Van Overdragen naar Overlaten: om families te helpen ontdekken wat er onder de oppervlakte speelt en welke stappen nodig zijn om met vertrouwen de toekomst in te gaan.



De kracht van samen inzicht creëren

Een van de grootste misverstanden die wij signaleren rondom opvolging is dat het begint bij afspraken over de fiscale en of juridische structuur. Maar dat is zelden het startpunt. De vertrouwde adviseur, bijvoorbeeld de accountant, start vanuit zijn of haar eigen expertise maar vergeet wat er onder de oppervlakte leeft en speelt.

Het begint namelijk altijd bij inzicht:

  1. Wie zijn wij als familie?

  2. Wat bindt ons?

  3. Welke familie- en bedrijfswaarden willen we doorgeven?

  4. En waar ontstaat spanning tussen familie, bedrijf en eigendom?


Daarom gebruiken we in de eerste sessies het Family Business Model Canvas als eerste stap in combinatie met onze Familieboom. Niet als spreadsheet, maar als gesprekstool. Het brengt in één overzicht de dynamiek in beeld waar elke familie dagelijks mee te maken heeft, bewust of onbewust.



© 2025 Family Business Model Canvas | Kruithof & Partners.


© 2025 De Familieboom | Kruithof & Partners.




Families vertellen ons na zo’n sessie vaak:“Dit is de eerste keer dat we dit gesprek écht met elkaar hebben gevoerd. Het was best spannend maar we zijn blij dat we dit gedaan hebben."


Dat moment is goud waard. Want dáár begint het overlaten.



De nextgen voorbereiden: niet duwen, maar ontwikkelen

Een van de meest kritische succesfactoren in opvolging is hoe de volgende generatie wordt voorbereid. Niet iedereen die geboren wordt in het familiebedrijf past automatisch in het familiebedrijf. En al helemaal niet in dezelfde rol.

Daarom werken we met gevalideerde ontwikkelassessments (Kruithof & partners is gecertificeerd door GITP).

Deze assessments brengen de talenten, drijfveren, competenties en leiderschapsstijl van de nextgen objectief in kaart:


  • Persoonlijkheidsprofiel.

  • Leiderschapspotentieel.

  • Familiedynamiek.

  • Eigenaarschapscapaciteiten.

  • Talenten

  • Loopbaanrichting.


Het resultaat?

Duidelijkheid en rust én een nextgen die zich erkend voelt in wat wél bij hen past. Dat geeft ouders het vertrouwen om los te laten en de nextgen de zekerheid om door te pakken.


Voorbeeldrapportage Ontwikkelassessments Kruithof & Partners



Waarom het familiestatuut pas werkt als het proces klopt

Veel families beginnen te snel met het opschrijven van afspraken. Maar zonder inzicht, draagvlak en onderling begrip wordt het statuut een document voor in de la.


Een goed familiestatuut ontstaat pas als je eerst met elkaar begrijpt:


  • wat je wilt doorgeven,

  • welke rollen bij wie passen,

  • hoe je beslissingen neemt,

  • en hoe je omgaat met spanning of verandering.


Daarom leggen we het statuut pas na het FBMC en de ontwikkelsessies vast. Dan wordt het een levend document, geen juridische formaliteit. Een kompas in plaats van een contract.



Van controle naar vertrouwen

De laatste stap, en voor veel ondernemers de moeilijkste, is het daadwerkelijk loslaten van dagelijkse controle. Maar loslaten betekent geen afscheid; het betekent ruimte geven.

Ruimte voor nieuwe ideeën. Ruimte voor andere leiderschapsstijlen. Ruimte voor fouten én groei.

En dat kan pas als de overdragende generatie een nieuwe rol vindt: mentor, raadgever, bewaker van familiewaarden. Juist dát maakt overlaten een daad van vertrouwen.




Je hoeft dit niet alleen te dragen

Het begeleiden van opvolging is complex. Je moet rekening houden met emoties, geschiedenis, relaties en zakelijke belangen, vaak alles tegelijk.


Bij Kruithof & Partners helpen we families dit proces veilig, gestructureerd en toekomstgericht te doorlopen. We brengen rust in het gesprek, helderheid in de rollen en vertrouwen tussen generaties.


Wil je de eerste stap zetten?



Download dan het Family Business Model Canvas gratis via onze website. Het is een praktisch startpunt om het gesprek te openen met je familie en te ontdekken waar jullie als familiebedrijf staan.




Ben je al wat verder in het proces, download dan onze whitepaper 'Van Overdragen naar Overlaten' en ga direct aan de slag met onze checklist voor een familiestatuut.




Tot slot

Een familiebedrijf bouw je niet in één generatie. En opvolging is geen moment, maar een beweging. Van overdragen naar overlaten. Van controle naar vertrouwen. Van geschiedenis naar toekomst.


En die beweging maken families het beste samen, met Kruithof & Partners.


Wil je liever samen sparren over jullie situatie?


Plan dan een vrijblijvend adviesgesprek met één van onze familieadviseurs. We denken graag met je mee over opvolging, rollen, eigenaarschap en de dynamiek binnen jullie familiebedrijf.


👉 Neem contact op : je hoeft het niet alleen te doen







 
 

Toekomstbestendig met AI: leiderschap en waarden als kompas in familiebedrijven.

  • 6 nov 2025
  • 4 minuten om te lezen

Herken je dit?

Je leidt een familiebedrijf waarin de kracht altijd zat in menselijkheid, vakmanschap, vertrouwen én de korte lijnen. Beslissingen worden zorgvuldig genomen, met oog voor relaties én voor de lange termijn. Maar de wereld om je heen verandert steeds sneller. Digitalisering, automatisering en de komst van kunstmatige intelligentie (AI) zorgen voor veel vragen:

  • Moeten wij hier nu al mee aan de slag?

  • We gebruiken toch geen AI? Of misschien onze mensen ongemerkt wel? En hoe reguleren wij dit?

  • Hoe voorkomen we dat de menselijke maat verloren gaat?

  • En wat betekent die nieuwe Europese AI Act eigenlijk voor ons?


Je bent niet de enige die hiermee worstelt. Bij veel directies van familiebedrijven zie ik exact dezelfde zoektocht. AI governance in familiebedrijven vraagt om bewuste keuzes.


De spanning die veel familiebedrijven nu voelen

Familiebedrijven zijn gebouwd op waarden. Niet alleen op omzet en groei, maar op continuïteit, zorg voor hun medewerkers en een betekenisvolle rol in de regio.

Daarom voelt AI voor veel familiebedrijven niet alleen als een zakelijke keuze, maar als een identiteitsvraag:


"Hoe blijven we onszelf, houden we vast aan onze bedrijfs- en familiewaarden, in een wereld die steeds digitaler wordt?"

Een terechte vraag, die steeds meer familiebedrijven zichzelf stellen. Leiderschap en bedrijfs- en familiewaarden als kompas, in familiebedrijven voor toekomstbestendigheid met AI.



Een voorbeeld uit de praktijk

Onlangs begeleidde ik een familiebedrijf met 240 medewerkers. Een succesvol bouwbedrijf, met een sterke cultuur en een hechte familie met een aantal familieleden in de directie.

Tijdens een directievergadering vertelde de HR-manager dat in hun nieuwe HR-software een module zat die automatisch CV’s beoordeelt en voorselecties doet.

Geen bewuste keuze, het zat gewoon in het softwarepakket.

En toen kwamen de vragen op tafel:

  • Wie beslist hier eigenlijk?

  • Op basis waarvan?

  • Kunnen we uitleggen waarom iemand wél of niet wordt uitgenodigd?

  • En wat als dit softwaresysteem bepaalde groepen uitsluit of bevoordeelt?


Er ontstond spanning in de ruimte. Niet omdat iemand tegen AI was. Maar omdat het onduidelijk was wie verantwoordelijk was en welke waarden hierbij leidend waren.

Dit was precies het moment waarop het duidelijk werd voor iedereen:

AI vraagt niet eerst om technische kennis. Het vraagt om governance, regie en leiderschap.



Wat betekent de Europese AI Act


De nieuwe Europese AI Act verplicht organisaties om:

  1. Transparant te zijn over waar AI wordt ingezet.

  2. Menselijk toezicht te waarborgen.

  3. Uit te kunnen leggen hoe beslissingen tot stand komen.

  4. Verantwoordelijkheid te benoemen: wie beoordeelt, monitort en corrigeert.


Het gaat dus niet om techniek. Het gaat om veiligheid, vertrouwen en uitlegbaarheid.

En dat sluit naadloos aan bij de bedrijfs- en familiewaarden van familiebedrijven.





AI & Governance in familiebedrijven


Waarom AI juist bij familiebedrijven gevoelig ligt?

Familiebedrijven hebben iets kostbaars opgebouwd over de generaties heen:

  • Een cultuur waar mensen zich gezien voelen.

  • Loyaliteit die niet te koop is.

  • Vakmanschap dat soms generaties oud is.


Als AI zomaar wordt ingevoerd, zonder gesprek, zonder afspraken, dan kan dat dát precies onder druk zetten.

Niet omdat AI slecht is maar omdat het niet neutraal is.


AI verandert, in een heel snel tempo:

  • Hoe we werken.

  • Hoe we besluiten.

  • Hoe we mensen waarderen.

  • Hoe we de toekomst zien.


Als dit stilzwijgend gebeurt, zonder afspraken, ontstaat wantrouwen en afstand.

Als dit bewust gebeurt, mét afspraken, ontstaat rust, duidelijkheid en gezamenlijke koers.



En hier zit de kern: het gaat om regie!


Niet om méér technologie maar om leiderschap én richting.


De vraag is dus niet:

"Welke "AI" moeten we kopen?"

Maar:

"Hoe willen wij als familiebedrijf onze waarden bewaken in een wereld met AI?"

AI & Governance in familiebedrijf


Het 3 stappenplan voor het familiebedrijf


Om vertrouwen en rust te creëren, zet je de volgende stappen:


1. Maak zichtbaar waar AI nu al gebruikt wordt

AI zit vaak al in systemen die je al gebruikt, bijvoorbeeld HR-software, planning, CRM, kwaliteitscontrole, boekhouding.


Zichtbaarheid = bewustzijn = grip.


2. Voer het gesprek over waarden en menselijkheid

Wat blijft altijd menselijk? Waar mag AI juist ondersteunen?


Dit gesprek moet plaatsvinden in de directie én in de familieraad.


3. Leg praktische afspraken vast (AI governance)

Geen dikke beleidsdocumenten maar gewoon duidelijkheid in:

  • Wie beslist?

  • Wie bewaakt?

  • Hoe er wordt uitgelegd?

  • Wanneer wordt geëvalueerd?

  • Wie is verantwoordelijk binnen het bedrijf?


De uitwerking in de praktijk


In het voorbeeld bij het familiebedrijf dat hierboven is beschreven hebben we samen het volgende uitgewerkt:

  • Een eenvoudige AI-check gedaan op alle bestaande software aan de hand van onze checklist.

  • Het bestaande familiestatuut en een familiewaarden-kompas gebruikt om te bepalen welke afspraken al gemaakt waren en wat menselijk moet blijven in de toekomst.

  • En een compact AI-governance kader opgesteld: 1 pagina, geen jargon, duidelijk voor iedereen: praktisch en helder.

  • Een aantal sessies vastgelegd waarin we op regelmatige basis evalueren en bijsturen.


Het effect?

“We hebben weer rust in ons hoofd en we weten waar we nu voor staan. Én hoe we dit gesprek blijven voeren met elkaar.”

Dat is leiderschap en regie. Dat is toekomstbestendigheid. Dat is familie-DNA.



Download: Whitepaper + Checklist (gratis)

Een kort en helder whitepaper met daarin:


  • AI en de AI Act in duidelijke taal

  • Een praktische checklist voor directie & familieraad

  • En een gespreksopzet om dit intern te bespreken




Tot slot

AI is geen bedreiging voor familiebedrijven maar stilzwijgende invoering wél.


Wie de menselijke maat bewust blijft koesteren, bouwt aan:

  • vertrouwen

  • duidelijkheid

  • en duurzame continuïteit


Juist in een AI-tijdperk!


Dit is het moment om het gesprek te voeren met elkaar. Ik help jullie daar graag bij.


Miranda


Kruithof & Partners

 
 
bottom of page